Leren.

In deze kleine twee maanden dat ik deel mocht uitmaken van de verscheidene Ghanese culturen heb ik al enorm veel geleerd. Ik krijg de kans om me te verdiepen in ontwikkelingssamenwerking, vrijwilligerswerk, Ghana, … De dagdagelijkse gesprekken en interviews gaven me reeds zo veel inzichten. Zo valt het me op hoe sterk Ghana afhankelijk is van het buitenland! Ik ervaar dat het tof is om hetgene dat ik geleerd heb te kunnen toepassen maar ook hoe moeilijk het soms is om bepaalde relativistische standpunten vol te houden bij confronterende verhalen. Ik hoop hierover meer te weten te komen thuis wanneer ik me kan storten in de literatuur. Er zijn nog steeds dingen die onduidelijk zijn, die ik nog te weten wil komen, … Femke en ik hadden hierover onlangs een gesprek. Zij is hier al zo vaak en lang geweest en nog steeds heeft ze het gevoel zoveel niet te snappen.

Een deel van het leerproces is ook afscheid nemen. Dit doen we in stijl met een klein feestje met bier, sangria, leuk gezelschap, lekker eten, een prachtige afscheidspeech van Mr. Isakkoh die me bijna deed huilen, heerlijke knuffels, lachen, … Dit heb ik donderdag gedaan. Femke, Ole, Sam en ik zijn erna nog even pizza gaan eten waarbij er vrolijk werd verder gekletst over dwergen, pirates of the carribean, obsessies, toekomstplannen, … Vandaag heb ik in intiemere kring afscheid genomen. Femke was zo aardig om een heerlijke maaltijd voor me klaar te maken waarbij ze zelf somasa’s heeft klaargemaakt met ’n slaatje! Echt smullen geblazen! Haar creativiteit en geduld bij het koken is echt bewonderenswaardig. Ik ga niet alleen haar enorm missen (de afgelopen weken zijn we sterk naar elkaar toegegroeid) maar ook haar kookkunsten. Van Nicolas heb ik een prachtige mat gekregen, gemaakt door blinden uit het rehabilitationcentrum uit dankbaarheid voor mijn tijd hier bij Vrienden van Kassim. Het is echt ’n mooi cadeau maar ik voel me er ook wat stom bij want ik heb eigelijk niets gedaan. Ik heb er gewoon meegedraaid als onderzoeker enkele dagen. Nicolas is ongetwijfeld een uniek persoon met een enorm warm hart. Zijn vriendelijkheid, geduld en gastvrijheid kent echt geen grenzen.  

 ‘Het gaat niet om ergens naartoe te gaan maar veeleer om helemaal hier te zijn.’

Hoe ik het ook draai of keer. De dagen zitten vol. Het onderzoeker zijn is een voltijdse bezigheid die gepaard gaat met lezen, voorbereiden, interviews, interviews plannen, veldwerknotities nemen en gedetailleerd uitschrijven. Toch heb ik hier ook de tijd om gewoon even te rusten en te genieten van kleine zaken. Het lezen van boek buiten terwijl de zon langzaam ondergaat en de kinderen met veel gegiechel spelletjes spelen, gesprekjes met het buurmeisje, sangria avondjes, de prachtige gesprekken met Femke, het drinken van een lokaal biertje uit de kalabas en voor de eerste keer een huwelijksaanzoek krijgen! (Jaha! Ik heb er eindelijk één gekregen! (Ok, het was dan wel van een man van 50 maar mijn eer is toch mooi gered)). Ik hoop dat ik in België deze levensstijl waarbij mijn dagen niet volgepland zijn kan volhouden. Het wordt een heuse uitdaging! Maar als ik zelfs maar een glimp van deze levensstijl kan behouden in België zal ik al heel erg tevreden zijn. Het is vreemd om te bedenken hoe België is, vanuit Ghana. Het zal surrealistisch zijn om terug te zijn.

Ik vind het moeilijk om mensen aan te spreken voor een interview. Ik doe het wel (mijn dagen zitten vol met interviews) maar toch is er altijd een soort van drempel. Een drempel die ik niet voelde in Jordanië waar er een sfeer heerste van samenwerken, zoeken naar informatie, mensen bellen, … Ik denk dat het fantastische gezelschap van Liesbeth als medeonderzoekster/student daar ook veel mee te maken had. Ik ben wel altijd zeer trots als ik die drempel weer eens overschreden heb en er een interview weer opzit waarvan ik denk dat het voor beide kanten een meerwaarde was. Ik denk dat het voor velen best een leuk moment is. De ervaring dat iemand met ongebreidelde aandacht naar jou zit te luisteren, meedenkt, reageert, vragen stelt, je aanzet tot denken, … Ik denk dat heel wat geinterviewden dat best kunnen apprecieren. Ik ben benieuwd waar deze gesprekken naartoe zullen leiden… welke rode draad ik kan ontdekken maar zeker ook hoe verschillend de ervaring is van persoon tot persoon. Ik ben heel erg blij met mijn onderwerpskeuze juist ook omdat het zo breed is!

Bolgatanga.

Ik geniet nog steeds van elk moment, en elke dag ben ik dankbaar voor deze kans om drie maanden op een heel andere plek te leven en mijn weg te vinden. Het brengt me zoveel bij. Dit gevoel is nog zoveel sterker als ik aan het reizen ben. Dit weekend ben ik nog even naar Bolga teruggekeerd om nog drie interviews af te nemen met vrijwilligers. De prachtige trotrorit door het heerlijke landschap maakte me weer enorm gelukkig. Het is echt zot om door kilometers natuur te rijden en dan plots door een klein dorpje weer te passeren. Ook de interactie met het kindje voor me maakte de reis tot wat het was. Het was fijn om te zien hoe graag de moeder en de vader hun zoon zagen. In Bolga aangekomen werd ik meteen terug in het onderzoek gesmeten maar erna kon ik mijn eerste Ghanese voetbalwedstrijd zien! Als vrouwen, en al zeker blanke vrouwen, waren we een uitzonderlijk fenomeen. Het was echt fijn om aan vrouwenklets te doen terwijl mannen zich aan het afbeulen zijn om in de hitte achter een bal te redden. Om even voetbal – dat natuurlijk veeeel complexer is – hier toe te reduceren. Het kuieren door de stad, het opzoek gaan naar het etnografisch museum (absoluut onvindbaar), het onmoeten van toffe ghanezen, lange avonden met biertjes en whisky, de prachtige lederen handtassen, … Ik zal enkele heerlijke herinneringen aan Bolga overhouden.

Bongo.

Zaterdag zijn Sam en ik naar Bongo getrokken. Deze trip staat geboekstaafd als één van de hoogtepunten uit mijn reis. Het was echt te onwerklijk! Na een trotroritje kwamen we terug in een hartelijke gemeenschap waar de ‘you are welcome’ je om de oren vliegt! We slopen een padje in het maïsveld in de hoop dat dit ons zou brengen naar de Bongo Hills. Dit padje bracht ons door een prachtige natuur waarvan we beiden enorm konden genieten. De zon, de gigantische stenen her en der verspreid, het waterstroompje, bergen langs beide kanten, … We zijn ook de berg ingeklommen! Dit vond ik echt zalig! De fysieke uitdaging is gewoon enorm en het gevoel van voldoening achteraf is niet te beschrijven!! Woorden konden dit prachtig landschap en het heerlijke gevoel niet weergeven. Stilte, glimlachen, alles opnemen, …  Het is zo fijn om even het bewandelde pad af te gaan en gewoon heerlijk zelf je pad te banen. We gingen aan een prachtig meer zitten om te picknicken. We vulden ons met heerlijke ananas, kokosnoot, banaan en dronken gretig van ons water! Op de achtergrond en ook van dichterbij speelden kinderen en jongeren in het water, zagen we hoe kuddes koeien, geiten, schapen, de muziek op een zelfgemaakt blaasinstrument, proberen om er zelf eens op te spelen, het klimmen in een boom, het delen van brood met de kinderen, heerlijk verdwalen, wandelen, je weg terugvinden, zwaaien naar de kindjes, …

Morgen vroeg-vroeg vertrek ik naar Accra! En zaterdag pik ik dan Jonas op aan het vliegveld! De tijd vliegt nu echt voorbij en het gure belgische weer staat bijna op me te wachten.

Ik wens jullie het allerbeste!

Liefs,

Susan.

Op het moment van dit schrijven is mijn laatste week in Tamale ingegaan. Het is een vreemd gevoel om deze nieuwe thuis te verlaten en naar Accra te gaan. Natuurlijk doe ik dat niet zonder een bijhorend feestje met sangria waarbij ik de mensen die ik de afgelopen weken heb leren kennen uitnodig. (Al moet ik hierover Femke en Olé wel nog even inlichten).

Ik heb altijd het gevoel te ‘moeten’ vertrekken zonder het geheel volledig doorgrond te hebben. Er zijn altijd nog meer mensen die ik wou interviewen, plekken die ik wou bezoeken, ervaringen opdoen, .. Tegelijkertijd staat er alweer iets nieuws op mij te wachten. In Accra kan ik verblijven in The tropical lodge, het guesthouse van een nederlands-ghanees koppel waarvan ik de vrouw in Banku heb leren kennen en volg ik de vrijwilligers van de zwitserse-ghanenese ngo CFC.

Ik geniet heel hard van het leven hier. Het onderzoek staat nu echter centraal en hoewel het natuurlijk heel fijn is om te doen kruipt er ook enorm veel tijd in die soms jammer genoeg niet gespendeerd kan worden aan andere zaken. Doch met een drankje en/of een hapje een interview afnemen op een terras kan moeilijk beschouwd worden als een straf.

Na de komende week Accra komt Jonas naar Ghana, wat meteen ook bijna het einde betekent van mijn verblijf hier. Dan trekken we nog twee weken rond voornamelijk langs de kust en de Volta Regio. Ik kijk er al enorm naar uit! Al vind ik toch dat de tijd hier veel te snel gaat. Graag zou ik hier nog even langer blijven. Dat werd echter heel erg onpraktisch met universiteitsvakken en ik heb het sterke vermoeden dat mijn mama me wel graag thuis heeft!

Veel groetjes!

Bolgatanga, Paga en Tongo

Dit weekend ben ik met twee vrijwilligers van Ontmoet Afrika/Meet Africa naar het noorden van Ghana getrokken. Samen kropen we de trotto in die ons door een prachtig landschap bracht. We konden genieten van rijstvelden, boabob-bomen, maïsvelden, meertjes met waterlelie’s, …

Zaterdag bezochten we enkele plekken in Paga die hoog staan op het toeristische lijstje. Paga ligt tegen de grens met Burkina Faso. Allereerst hebben we een slavenkamp bezocht. Om hier te raken hebben we ’n prachtige wandeling gemaakt waarbij ik mijn ogen alweer uitkeek naar het de pracht en praal. In het slavenkamp kan je de sfeer van jarengeleden nog een beetje proeven. Jongens sloegen met stenen op de stenentrom, de uitkijktoren werd beklommen, de strafsteen gefotografeerd, … Vanuit dit kamp gingen de slaven zuidwaarts naar Salaga en vanaf daar verder richting de kust, forten en schepen. Een plotse regenbui op het einde van de rondleiding maakte onze dag iets korter maar samen met Hanke en haar schoonouders hebben we gezellig gekeuveld in het bezoekerscentrum. Vervolgens zijn we naar een krokodillenpoel geweest met wel 200 krokodillen. Die leven gewoon midden in het dorp. De legende van de krokodillen is 600 jaar oud. De beestjes werden gelokt met een levende kip die het middagmaal betekende. Algauw kwamen er een vrouwelijke en mannelijke krokodil. Het is best eng om ze aan te raken en mijn hart trilde nog lang na. Tenslotte bezochten we het niemandsland en hebben we enkele stappen in Burkina Faso gezet. Dit alles wel degelijk zonder mijn paspoort bij te hebben! Een douanier was zo vriendelijk om ons uit te leggen hoe het nu precies zat met dit ‘niemandsland’ en bracht ons naar een steen die aangaf hoe de grens nu precies liep.

Zondag was een heerlijke rustige dag en we hebben de verjaardag van Hanke gevierd! Ik ben nog even opzoek gegaan naar de prachtige lederwaren waarvoor Bolga bekend zou staan maar die waren jammer genoeg niet echt te vinden. Ik waag mijn kans dan maar hier in Tamale.

Vandaag ben ik ’s ochtends vroeg naar Tongo gegaan dat midden in een ongerept landschap ligt. Schitterende heuvels doken langs alle kanten op. Een gids leidde me rond en toonde de prachtige schrijnen, de huisjes, de chief met zijn 18 vrouwen, … Op de top van de berg was de belangrijkste schrijn. Toen we aankwamen waren er enkele mensen bezig met een consultatie dus moesten we even wachten. De top mocht je trouwens enkel beklimmen met ontbloot bovenlijf. Het is een gek gevoel om te klimmen met blote borsten maar ik kan het alvast doorstrepen op mijn imaginaire to-do lijstje. Heel grappig is trouwens dat ze hier de stap van de elektriciteitsdraden hebben overgeslagen maar direct zijn overgestopt op zonnepanelen om elektriciteit te verkrijgen.

Ik heb een ontzettend leuk weekend achter de rug waarbij ik verschillende leuken mensen heb leren kennen. Nog maar eens besef ik hoeveel prachtige ervaringen ik hierop doe en mijn dagboek dreigt vol te raken alvorens het einde van mijn verblijf hier.

Onderzoek.

Het onderzoek verloopt onder tussen zeer vlot! Ik probeer iedere dag iemand te interviewen. Het probleem is echter dat het fenomeen vrijwilligerstoerisme zo breed is. Ik kan nog niet echt een rode draad ontdekken doorheen alle interviews en vraag me af hoe ik dit alles nu in een tekst kan gieten. Ik tracht zoveel mogelijk te lezen tussendoor en hoop dat dit me zal helpen. Ik heb ook al wat veldwerk gedaan in het ziekenhuis. Ik vond het zo’n enorm interessant onderwerp en ook al voel ik dat ik niet het geheel zal doorgronden tegen eind oktober (omdat het zo’n breed en gevarieerd domein is) toch ben ik blij met dit onderwerp! Ik hoor ook vaak de vrijwilligers dat mijn vragen hun aan het denken stellen. Ik  vind het ’n uitdaging om nog zoveel mogelijk te doen alvorens mijn liefste Jonas komt naar Ghana!

Intens !

Het leven in Ghana is heel intens. Je kan hier zo hard genieten van de prachtige momenten en mensen die je leert kennen maar tegelijkertijd wordt je ook geconfronteerd met veel verdriet. Zo kreeg ik daarnet te horen dat Augustina, een allerliefste verpleegster die Katsuni en mezelf verwent heeft met haar lekkere eten gedurende Katsuni zijn vrijwilligerswerk en mijn veldwerk in Sekyere, haar baby verloren heeft tijdens de geboorte. Hoewel zo iets ook kan gebeuren in België heb ik het wrange gevoel dat het gebrek aan materiaal en kennis hiervoor deels verantwoordelijk is. Op zo’n momenten voel je, je ook zo onwennig. Een gevoel van verdriet bekruipt je maar de woorden vinden om troost te bieden is moeilijk. Gelukkig kan Augustina veel steun halen uit haar religie…

Femke en Olé.

In Tamale heb ik het genoegen om te blijven overnachten bij Femke en Olé. Ik heb hier mijn eigen kamer en Femke heeft zich het afgelopen jaar getraind om eten te maken met de beschikbare Ghanese middelen en ik geniet heel hard van haar kookkunsten. Femke steunt me ook enorm in mijn onderzoek. Ze is geinterreseerd in het zelfde onderwerp en heeft vorig jaar nabij Tamale een onderzoek gedaan waarbij ze de lokale bevolking in de schijnwerpers stelde terwijl ik me vooral focus op de organisaties en de vrijwilligers, ook al interview ik ook de lokale bevolking. Ze toont me waar veel westerlingen zitten, we wisselen veel informatie en gedachten uit, ze helpt me aan contacten, en we gaan onze interviews en veldwerknotities uitwisselen, … Olé is een prima kerel. Hij leert een beetje nederlands, probeert werk te vinden, is niet beroerd om af te wassen en eet ook vegetarisch af en toe. (Wat uitzonderlijk is voor Ghanezen – een maaltijd zonder vlees, is geen maaltijd).

Larabanga.

Alvorens Mole National Parc te bezoeken dit weekend ben ik eerste even, samen met Femke en Olé, naar Larabanga gegaan. Het thuisdorp van Olé en de plek waar Femke Olé voor de eerste keer ontmoet heeft. De rit ernaar toe was prachtig! Het landschap was zo mooi en toen de zon onder ging was het echt magisch. Wachtend op de bus leerde ik ook twee duitse meisjes en één jongen kennen. De meisjes waren op reis en de jongen was een vrijwilliger, dus die ik heb mooi in Molé geinterviewd. Het waren echt enorm lieve en ondernemende mensen.

 In Larabanga bleven we slapen bij de oma. Ik ben samen met Femke in bed gedoken en ’s avonds maakten we iets ongelofelijk engs mee. Ik had het idee dat er iemand in onze kamer was en ik was heel erg bang dus porde ik Femke wakker. Ze deed haar licht aan en er was niemand! Ogh, ik was zo opgelucht. In Larabanga is de oudste moskee van Ghana en daar proberen de mensen profijt uit te halen. Het is een zeer lieve familie van Olé maar toch voelde je een zekere gespannenheid in het dorp. Er is momenteel een conflict over de moskee en de verkregen inkomsten tussen de clans. De clan waar de moskee staat beschuldigd immers de chief van één van andere 11 clans van diefstal. Het conflict groeide alsmaar wat tot twee grote gevechten heeft geleid. Momenteel gaat het geld van de moskee naar de chief van het district die het geld kan investeren waar hij wil en dus niet noodzakelijk in Larabanga. Dat is jammer want met de inkomsten van het toerisme zijn er enkele mooie zaken opgebouwd nl. een kliniek en een openbare markt. Op het moment dat het conflict begon waren ze bezig met de uitbouw van een toeristisch centrum en lopend water voor het dorp. Dat is jammer genoeg nu stopgezet.

Mole National Parc.          

Olifanten! Ik heb olifanten in hun natuurlijke habitat gezien! Ik was zo onder de indruk! Nog altijd ben ik er zeer blij om! Mole is het grootste park van Ghana!  Het hotel dat in het natuurreservaat ligt vraagt naar Ghanese normen ongelofelijk veel geld voor eten, drinken en slaapplaats maar het uitzicht is echt prachtig! En ’s avonds heb ik er even gezwommen met de duitsers. De maaltijd hebben we genomen in de kantiene waar de werknemers van Mole zelf eten. Veel goedkoper dan het restaurant en zeer lekker. Het was heel fijn, we zaten met een bende midden in een prachtig natuurgebied. De sfeer was optimaal en terwijl we naar het hotel terugwandelden keken we naar boven en zagen we een prachtige sterrenhemel! Echt zot!!

Ziekzijn en het openbaar vervoer in Ghana.

Na dit heerlijke moment kreeg ik enorm last van mijn darmen en hoge koorts. Ik lag helemaal te trillen in mijn bed en had enorme krampen in mijn darmen. Geradbraakt heb ik mijn rugzak gemaakt met de intentie om de volgende dag naar Tamale terug te keren met de bus. De bus komt normaal gezien om vier uur ’s ochtend doch hij had panne gekregen onderweg naar Mole de vorige avond. Er werd ons voorgesteld om met de jeep naar Damango te gaan en vanaf daar vervoer te vinden. Dat hebben we dan ook gedaan. In Damango namen we een grote trotto die het begin betekende voor een helse rit. Het komt waarschijnlijk mede doordat ik ziek was maar het leek alsof de buschauffeur perse ieder bult en buil in de weg wou raken. Na een paar uur zo gereden te hebben moesten we plots stoppen. De weg was geblokkeerd door zowel de bus die ons normaal gezien zou moeten oppikken in Mole als een trotto die ernaast stond en was vastgeraakt in de modder. Ondanks mijn hevige buikpijn vond ik het best een hilarisch zicht. Al die ghanezen die daar stonden met hun bagage. De verschillende bussen en vrachtwagens die niet verder konden. Na een poosje te wachten besloot onze chauffeur ‘te doen en te zien wat er zou gebeuren’ zoals hij het later uitlegde. We vroegen hem nog of we onze rugzak moesten nemen maar neen dat was niet nodig. Ik weet nog altijd niet wat die man bezielde maar hij reed zichzelf vast en kwam helemaal schuin gekanteld te staan. Dom, dom, dom, … daar was iedereen het over eens. Want nu stond onze trotto daar, schuin, klaar om te vallen in de rivier met mijn rugzak er nog in! Na een poosje waren enkele ghanese vrouwen zo dapper om hun materiaal uit de trotto te halen. Ik heb gevraagd of ze mijn rugzak er uit wouden halen, zelf zou ik het nooit gedurfd hebben. Zo schuin stond die bus. Ik heb afscheid moeten nemen van mijn sjaal, truitje en water. Een klein offer dat me toeliet om verder te gaan. Met de Molé-groep besloten we naar het volgende dorp te wandelen. Dat was best een verre trip en ik was helemaal kapot toen we aankwamen in dorp. De duitse meisjes waren echter enorm lief en gingen een cola voor me kopen en ik mocht van hun water drinken. Ondertussen werd er gebeld naar de vrijwilligersorganisatie van enkele zweedse meisjes, Syto een bekende commerciele organisatie in Ghana, om een bus te sturen. Dit kon echter een tijdje duren en ondertussen werd er afgesproken om met de pick-up naar de grote weg te gaan. Rottig was dat, die pick up. En pijn dat ik had. En slecht dat ik me voelde. Die pick-up reed door overstroomde wegen met tientallen mensen in de ladebak. Toen het busje van Syto ons tegenmoet reed en ik uit de pick-up strompelde moest ik even huilen. De chauffeur van Syto heeft de westerlingen, maar dan ook enkel de westerlingen (de twee ghanezen die ons geholpen hadden mochten niet mee ondanks protest van onze kant), naar Tamale gebracht en de zweedse meisje en mezelf naar het ziekenhuis. De dokter was al bij al een goede dokter want hij heeft mijn buik aangeraak (wat veel dokters hier in Ghana niet doen, die luisteren gewoon naar de klachten en oordelen op basis daarvan). Ondanks dat er geen malariatest gedaan werd, is de conclusie dat ik malaria heb en een infectie aan de darmen.

Hoewel ik me op dit moment niet optimaal voel, slaag ik er om toch heel gelukkig te zijn. Ik vind het best allemaal wel spannend en het is ook gewoon een hilarisch verhaal om mee te maken en te vertellen. Zo kan ik desondanks het zieke gevoel genieten van de prachtige natuur en het oorverdovend geluid van kikkers tijdens de wandeling , enorm lachen om de uitleg van de trotto chauffeur en ontroerd zijn door de vriendelijkheid van vreemden. Maak je dus vooral geen zorgen wanneer je dit leest want al bij al gaat het prima.

Veel liefs,

Susan.

Hand in Hand!

Sissen.

In Sekyere werd dit niet echt gedaan maar in Nkoronza wordt er volop gesisd. Het is een vreemd geluid en ik moet er nog een beetje aan wennen. Zelf moet ik nog een ervaren sisser worden.  Wat ik wel al heb overgenomen is het ‘hmmm-en’. In plaats van ‘yes’ te zeggen of ‘annee’, hmm-en de mensen hier. In het begin vond ik het zeer vreemd. De eerste keer dacht ik: ‘o geef toch een antwoord. Dit is gewoon zeer onbeleeft’. Dat is het dus in deze context niet maar ik hoop toch dat ik het in België gauw afleer.

De vrouwen.

Afrikaanse vrouwen hebben een bepaalde trots over zich. Rug recht, kin omhoog en kont naar achter. Volgens Patricia en Toontje komt dit door het dragen op het hoofd en de kinderen op de rug. De meeste vrouwen zijn leuk gekleed in tweedehandskledij of marktkleren vanuit Europa. Het is duidelijk dat Ghana een goedkoop afzetgebied is voor Europa.

 Zelf heb ik een rok laten maken met een afrikaanse stof van de markt. Echt super mooi is het niet maar ik ben wel heel blij dat ik wat meer kan afwisselen van kledij! En het was ook een koopje: 2,5 euro om de rok te laten maken en 6 euro voor de stof (waarvan ik nog een grote rest heb). Ik heb vernomen dat het in Tamale niet de gewoonte is om met blote benen rond te lopen dus probeer ik hier nog even mijn benen te laten bruinen. Al worden die vooral bruin door het stof van de straat.

Het is hier prachtig!

Ik heb een poosje last gehad van mijn maag maar die is ondertussen weer bijgekomen. Woensdag ben ik naar een winkel gegaan in Techiman die –naar Afrikaanse normen- een enorme keuze had en westerse producten tegen een normale prijs! Ik heb chocolade gekocht, smeerkaas, bruin brood, cornflakes, melk, aardbeienmelk, plantainchips, caramelsnoepjes, tandpasta, fruitsap, …  Allemaal met een duidelijke aangegeven prijs. Het voelde een beetje aan als een mini paradijs. Wat zijn we toch verwend in België met die enorme keuze in de supermarkt. Ik geniet ook enorm van het fruit: watermeloen, banaan, kokosnoot, ananas.. En het papaya seizoen begint gauw. Voor mango ben ik jammer genoeg te laat. Techiman staat bekend voor zij grote voedselmarkt. Nog altijd geniet ik enorm van het landschap en word ik iedere dag bevangen door een enorm geluksgevoel.

Operation Hand in Hand.

Hand in hand is een Ghanese-Nederlandse organisatie die zich inzet voor mensen met een mentale beperking in Ghana. De oprichtsters zijn 3 Ghanezen en 1 nederlandse vrouw Ineke Bosman, die tevens ook gezorgd heeft voor een gezondheidsverzekering in Ghana. Uniek in Afrika!

 Het project begon begin de jaren 1990 met drie kinderen met een mentale beperking en een heleboel doorzettingsvermogen. Momenteel zijn er meer dan 50 kinderen en een stuk of 20 ghanezen tewerkgesteld. Het leiderschap is in handen van een nederlands koppel , dat regelmatig heen en weer vliegen, en twee ghanese managers. Er worden workshops gegeven zoals het maken van kente, kralenkettingen, … Er is een computerklasje gesponsord door de G8 en andere nederlandse sponsers. Er is veel materiaal, rolstoelen, een zwembad, een nieuwe keuken, … Het project wordt grotendeels betaald met nederlands geld maar er wordt hard gewerkt aan de onafhankelijkheid. Zo zijn er guesthouses voor de toeristen, het internetcafé in de town, kan je prachtige souvenirs kopen en is er een supermarktje.

De Ghanezen die hier werken zijn mensen zonder opleiding die hier een gezondheidsverzekering krijgen, een vast loon en eten. In ruil daarvoor hebben ze echter praktisch geen vrije momenten en slapen ze samen met drie kinderen met een mentale beperking. Ze zijn constant op hun werk en hebben slechts tussen 1 en 3 uur vrij en ’s avonds na het slapengaan. De idee hierachter is dat ze zouden functioneren als een vader of moeder. Dit is een reflectie van de algemene opvattingen over opvoeding in homes, etc. Voor ons zou dit gebrek aan privacy verschrikkelijk zijn maar in de Ghanese samenleving is de notie privacy niet heel erg aanwezig. De afgelopen maand is hier een team geweest van 13 engelse studenten die lessen hebben gegeven over autisme, epilepsie, … Beiden partijen beschouwden deze ontmoeting als een enorme verrijking al zou het voor sommige kinderen met autisme een beetje te overwelmend geweest zijn, plots al die oebruni’s.

Ik heb het geluk dat Ineke en haar man, Bob, momenteel hier verblijven in een prachtig huisje op het domein. Ik heb al enorm veel boeiende en inspirerende gesprekken gehad met dit vrolijke en intelligente duo. Je kan niet anders dan een enorm groot respect hebben voor deze mensen. Ik zou zoveel over dit duo kunnen vertellen maar tegelijkertijd schieten woorden me te kort. Bovendien is het ook te persoonlijk om de impact van deze mensen op mijn leefwereld te plaatsen op het internet. Het is iets dat ik even voor mezelf wil houden en koesteren. 

Onderzoek.

Het onderzoek loopt hier een beetje op z’n Afrikaans. Dit is deels het resultaat van gebrekkige middelen: informatie moet overgetypt worden want kopieren is niet vanzelfsprekend, internet gaat traag, … Toch heb ik al veel boeiende gesprekken gehad. De tijd gaat ook soms zo snel dat ik niet alles kan doen op een dag wat ik graag zou willen doen. Ik probeer mijn tijd ook te gebruiken voor boeiende ervaringen te proeven!

Op facebook heb ik enkele foto’s geplaatst van mijn tijd in de home en de korte reisjes die ik in die periode heb gemaakt (Cap Coast, Kakun National Park, …).

In enkele korte teksten heb ik weer iets vertelt over het leven in Ghana. Ik geniet nog altijd van elke seconde, en prijs mezelf gelukkig dat ik deze zotte kans krijg! Ik ben ook heel blij met de e-mails die jullie sturen! Het contact met het thuisfront is leuk! Ik begrijp het echter ook volledig wanneer dat niet gebeurt… zelf ben ik er immers ook geen krak in.

Tot volgende week, dan zal ik jullie meer vertellen over het leven van Femke in Tamale…

Lieve groeten,

Susan.

Ankakwoha Obienmetobie!!

Rode sinaasappels verkopen. Echt heel fijn! Samen met Floor, Blessing en Abby. Luidkeels door het dorp rondwandelen. Iedereen vond het hilarisch! Dagen erna werd ik nog altijd geconfronteerd met dit zinnetje. Ik heb wel massa’s goed verkocht. Sommige wouden me een sinaasappel laten schillen op de ghaneese wijze maar na mijn geknoei te zien besloten ze toch maar het heft in eigen handen te nemen. Ook in de home zelf waren ze zeer blij dat ik had meegeholpen. Tijdens de pauze heb ik Belgische en Ghanese spelletjes gespeeld met de kinderen van het dorp: 1, 2, 3 piano, zakdoekjes leggen, … Mocht ik langer zijn gebleven dan zou ik hebben voorgesteld omdat even te doen. De kinderen van de straat halen door een mini speelplein even op te richten. Ik heb echt enorm hard genoten van die dag!

Regen.

Het regenseizoen is langzaamaan opnieuw begonnen. De afgelopen dagen viel vooral ’s avonds de regen met luid gekletter op de daken. Dit gepaard met bliksem en onweer.  Wanneer de regen klettert moet je echt je stem verheffen om jezelf verstaanbaar maken, met onweer is dat onmogelijk. Het is best wel eng en het blijft ook duren omdat het zowat blijft hangen tussen de bergen. Mijn gastvader was bezig met zijn laptop toen de bliksem insloeg, gelukkig viel de elektriciteit uit anders was hij er mooi niet meer geweest. Tijdens een van die regenbuien viel de elktriciteit weer eens uit. Het had iets intiems: het gekletter van de regen, Adjenim op mijn schoot, Hereafter die mijn hand neemt en zijn hoofd op mijn schouder legt en Atta Kofi aan mijn voeten. Je voelt hoe deze kinderen liefde en warmte nodig hebben. Tegelijkertijd is dit ook zeer dubbel. Ik ben nu en behoor daarmee tot een reeks van vrijwilligers die zijn geweest en waarvan het merendeel niets meer van hun laat horen. Ondanks al de vriendschap en liefde die zij gegeven en ontvangen hebben in Ghana.

Patricia.

Patricia verdient een speciale plek in deze blog. Deze knappe nederlandse dame woont in het dorpje naast me en open daarn een guesthouse. Ik heb haar verschillende keren geinterviewd voor mijn masterproef omdat ze heel wat ervaring heeft met vrijwilligers en zelf naar Banko 8 jaar geleden is gegaan als vrijwilliger. We zijn de afgelopen weken elkaars klankbord geweest. Al was het maar voor enkele uurtje en haar zalige kookkunsten, het deed zo’n deugd er even uit te zijn. Weg van het constante laai, de onfrisse geur die in het huis hangt, de nood aan entertainment. Daar kon ik gewoon even op mijn gemak zijn en fijn met haar praten

Atta Kofi I en II.

We waren in mijn kamer gezellig aan het praten over de reden waarom ze naar hier waren gekomen. Atta Kofi I vertelde me dat hij zijn broer enorm miste die hier reeds woonde. Zijn broer heeft bij de geboorte een ziekte opgelopen waardoor zijn rechterbeen en arm zijn afgezet. In het weeshuis functioneert hij zeer goed. Inclusie ten top. Ik vroeg of ze hun familie nog vaak zien en hij vertelde dat zijn grootmoeder langs kwam maar dat ze daar nu te oud voor is geworden om de hele afstand te voet te doen. De tranen stonden in zijn ogen dus stelde ik spontaan voor ‘nou  (je ziet dat ik met een nederlandse veel contact heb gehad), dan gaan wij toch gewoon naar hun?’ Twee dagen later was het zover. Na enkele taxi’s kwamen op een plekje aan waar blijkbaar iedereen wel familie is van Atta Kofi I en II. De tranen stonden in mijn ogen bij de ontmoeting. De tweeling hebben heel veel foto’s genomen en we werden begeleid door een leger van kindjes die strijden om mijn hand te schudden. Ik ga deze namiddag voor altijd in mijn hart sluiten. Het was zo’n fijn moment en heerlijke mensen. Ik werd verscheidene keren door God gezegend. En zo’n hartelijke overgrootmoeder, grootmoeders (4) en grootvader! Op de terugweg polste ik nog wat verder naar het verleden en wat ik hoorde schokte me enorm. Nana zou Atta Kofi II daar zodat weggeplukt hebben. In het begin was hij er voor een ander meisje maar zij liep weg maar dat kon Atta Kofi II natuurlijk niet. Met belofte van het helpen van zijn been is hij naar de home gekomen. Hij was de tweede persoon in de home naast Vivianne (een meisje van 16 die tevens een fysieke beperking heeft). Maar wie betaalt dat namaak been? De vrijwilliger! De goodwill van een persoon. En de vrijwilliger gaat natuurlijk niet naar zo’n afgelegen dorp. Neen een vrijwilliger gaat naar zogenaamde weeshuizen (die eigenlijk home’s zijn wat iets anders is), ziekenhuizen, scholen, … Ik vroeg hun waar ze het liefst zouden wonen en beiden verkozen hun familie!

Mijn laatste week in de home is voorbijgevlogen! Deze ochtend heb ik afscheid genomen met tranen in de ogen.  Ondertussen ben ik reeds aangekomen bij de organisatie Hand in Hand en hier zal ik een poosje verblijven om van de rust te genieten, wat thesiswerk te verrichten en mensen te interviewen. Al heb ik wat pech. Er is slechts een vrijwilligster en die vertrekt zo meteen. Terwijl er normaal gezien echt wel heel veel zijn. Ik heb dan wel weer geluk dat de oprichtster, een nederlandse dokteres, er wel is. Ik heb daarnet al even met haar gesproken en ik hoop haar te mogen interviewen.

Begrafenis .

O. Een onvermeld hoogtepunt: Katsuni en ik hebben een begrafenis meegemaakt. Wat zeg ik één begrafenis… vijf begrafenissen! Katsuni en ik wisten nauwelijks wat te verwachten. We mochten speciale begrafeniskledij lenen van onze gastouders. In lange warme zwarte gewaden met een hoofddoek vertrok ik naar de begrafenis. Het eerste gedeelte voor de feitelijke begrafenis is het religieuze gedeelte, erna volgt het culturele deel.  In de voormiddag zijn we naar de Methodisten Kerk gegaan voor de uitvaart. Mensen van overal kwamen om vaarwel te zeggen tegen hun familielid/vriend/…  Hoe rijker je bent, hoe langer je in het mortuarium kan liggen. De chiefs blijven zelfs een maand, of langer in het mortuarium liggen. Dat is het moment van het rouwen.  ’s Middags kregen we iets te eten.  Ik mocht een blikje achter de schermen werpen waar het eten gekookt werd waar me werd uitgelegd hoe je bankoe maakt.  Vervolgens gingen we naar het culturele deel van de begrafenis. Overal in het dorp waren er tenten opgesteld en klonk er muziek. Eerst worden er handen geschud. Daarna kan je plaats nemen. Mensen kunnen geld doneren. De hoeveelheid geld die gedoneerd wordt en wie het geeft, wordt dan afgeroepen voor de menigte. Familieleden doneren ook vaak goederen zoals zakdoeken, champagne, snoepgoed, water, … Dit is een heuse modeshow waarbij iedereen alles moet gezien hebben. De mensen van het dorp vonden het hilarisch dat er een geit met stropdas en zonnenbril aan werd gegeven. Aangezien Katsuni zich op een bepaald moment niet goed begon te voelen zijn we niet tot het einde gebleven.

Hoewel ik het in dit weeshuis echt wel naar mijn zin heb, viel de laatste dagen de stank die hier heerst me zo hard op. Ik weet ook niet waar het vandaag komt. De kleren? Het eten? Ik ruik niet zo goed en nu prijs ik mezelf daar echt wel gelukkig voor. Omdat we nu toch over het gebrek aan hygiene (of vreemde gewoontes) hebben. De mensen plassen hier echt overal. Ze gaan gewoon een paar stappen verder van je staan en ze plassen. In het begin vroeg ik me af of de vrouwen dit ook deden. Tot ik mijn gastmoeder wat dieper in de farm zag gaan om vervolgens rechtstaan te plassen.  Ook op straat, dan plassen ze gewoon in de goot. Ik snap dat ze liever niet naar het toilet gaan in het weeshuis. Die is gewoon ongelofelijk vies. De toiletten op de scouts zijn er niets mee in vergelijking. Blah.

Gisteren had ik een leuke avond. Ik heb Atta Kofi 1 geinterviewd. Om vervolgens enkele rekenoefeningen te geven aan de kinderen (’s avonds fungeer ik hier als leerkracht) en Solomon te helpen met het schrijven van zijn brief. Het is allemaal niet zo heel bijzonder maar toch kan ik enorm genieten van dit gelukkig samenzijn met mijn nieuwe broers en zussen. 

Stilstaan.

Ik probeer ook de tijd te vinden om even stil te staan. Dit is niet altijd even vanzelfsprekend, wat dan ook meteen het nadeel van het leven op het weeshuis is en het gebrek aan een ‘echte’ gastfamilie. Je hebt nooit een duidelijke break. Een moment waarop je wandelt tussen thuis en werk, een moment van rust. Ik heb hier natuurlijk wel mijn kamer maar het evenwicht vinden tussen ‘onderzoek’, mezelf en het dagelijks leven en werken hier is niet gemakkelijk. 

De Ghanese keuken.

Tenslotte een woordje uitleg over het eten hier. Foefoe is hier zeer populair. Dit lijkt een soort deeg maar wordt gemaakt uit platgestampte casawa, yam, plantain, … (er zijn verschillende soorten). Dit platstampen doet meteen denken aan postkaart prentjes van Afrikaanse vrouwen of mannen die met een grote stok iets aan het maken zijn in een soort houten pot. Wel ze maken dus foefoe. Verder bestaan de maaltijden uit faceonthewall (een bruin gelijksoortig papje van gedroogde gemalen casawa met water), een mini stukje kip/konijn/vis en een rode of groene pikante saus. Ik krijg af en toe rijst. Ik lust gelukkig al het Afrikaanse eten maar af en toe mis ik de Belgische keuken met al zijn variaties. Ik ga dan ook spaghetti maken vandaag voor het weeshuis.